De uitdagingen op de arbeidsmarkt zijn groot. Dat zijn ze vandaag, dat waren ze drie jaar geleden en de verwachting is dat de krapte de komende jaren verder zal toenemen. In Nederland groeit het tekort aan personeel, met name in sectoren als zorg, ICT, bouw en techniek. Ook de haven merkt hiervan dagelijks de gevolgen. Technici vormen de ruggengraat van de haven. Met grote ontwikkelingen op het gebied van energietransitie, digitalisering en infrastructuur neemt de vraag naar technisch vakmanschap alleen maar verder toe. En daarbij zijn de uitdagingen in transport, logistiek en de maritieme sector nog niet eens meegerekend.

Tegelijkertijd zien we al jaren zorgwekkende ontwikkelingen. Minder jongeren kiezen voor technische of maritieme opleidingen. Sterker nog. Er zijn demografisch gezien ook veel minder jongeren in Nederland. Daarnaast kan de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt beter, opleidingsinitiatieven zijn vaak versnipperd en werkgevers beschikken niet altijd over voldoende capaciteit om nieuwe medewerkers te begeleiden. Daarbij ontbreekt het regelmatig aan structurele samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven.

Toch vormden deze uitdagingen geen reden om af te wachten. Op basis van onderzoek onder havenbedrijven, onderwijsinstellingen en overheden werd het programma Werken in de Haven ontwikkeld. Geen tijdelijk project gericht op snelle oplossingen, maar een duurzaam programma dat investeert in een sterke arbeidsmarkt voor de lange termijn. Een programma dat werkgevers, studenten, werkzoekenden en zij-instromers dichter bij elkaar brengt en de voorwaarden creëert voor succesvolle en duurzame matches.

Met de arbeidsmarktprognoses als uitgangspunt zijn we drie jaar geleden gestart met een duidelijke ambitie: meer mensen interesseren voor een carrière in de Amsterdamse haven en de verbinding tussen talent, publieke en private partijen versterken. Werken in de Haven maakt jongeren, studenten, werkzoekenden en zij-instromers bewust van de vele carrièremogelijkheden in de haven. Daarnaast brengen we talent en havenbedrijven actief met elkaar in contact en werken we aan een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

De aanpak van Werken in de Haven combineert arbeidsmarktcommunicatie, matching en samenwerking binnen het havenecosysteem. Door werkgevers, onderwijsinstellingen, overheden en arbeidsmarktpartners actief met elkaar te verbinden, wordt gewerkt aan

het realiseren van duurzame instroom en betere aansluiting tussen onderwijs, talent en werkgevers.

Binnen het stimuleringsprogramma zijn de volgende doelstellingen geformuleerd:

1. Het versterken van het imago van de haven als aantrekkelijke werkgever.
2. Het ontwikkelen van een effectieve marketing- en communicatieaanpak gericht op jongeren, studenten, werkzoekenden en zij-instromers.
3. Het creëren van structurele ontmoetingen tussen talent en havenwerkgevers.
4. Het ontwikkelen en optimaliseren van een gezamenlijk matchingtraject, van eerste kennismaking tot duurzame plaatsing.

5. Het versterken van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt binnen de logistieke, technische en maritieme sectoren.

6. Het ondersteunen van werkgevers bij het werven, onboarden, begeleiden en behouden van talent.

Om deze doelstellingen te realiseren is Werken in de Haven opgebouwd rond drie samenhangende programmalijnen met ieder een eigen activiteitenagenda

Promotie

Dit onderdeel richt zich op het versterken van het imago van de haven als aantrekkelijke werkgever. Door gerichte communicatie, campagnes, evenementen en voorlichting worden jongeren, studenten, werkzoekenden en zij-instromers geïnformeerd over de mogelijkheden van werken in de haven.

Match

Het programma brengt talent en werkgevers actief met elkaar in contact. Samen met partners werken we aan het optimaliseren van de route naar werk. Dus van eerste kennismaking tot opleiding, stage, praktijkleren en/of duurzame plaatsing. Daarnaast wordt geïnvesteerd in het verkleinen van het gat tussen onderwijs en arbeidsmarkt

Regionale samenwerking

Deze pijler richt zich op het versterken van de samenwerking tussen bedrijven, onderwijsinstellingen, overheden en arbeidsmarktpartners. Door kennis, netwerken en initiatieven met elkaar te verbinden ontstaat een sterke community die gezamenlijk werkt aan de arbeidsmarktvraagstukken van vandaag en morgen.

Ondernemersvereniging ORAM vervult de rol van penvoerder van het stimuleringsprogramma Werken in de Haven. De uitvoering van het programma is belegd bij zowel ORAM als Amports, de promotieorganisatie van de havens in het Noordzeekanaalgebied. Door deze samenwerking worden de krachten van beide organisaties optimaal benut. ORAM brengt haar expertise in op het gebied van belangenbehartiging en het verbinden van ondernemers, terwijl Amports haar kennis en ervaring inzet op het gebied van promotie, marketing en positionering van het havenbedrijfsleven. Samen vormen zij met mede-initiatiefnemer Port of Amsterdam de motor achter Werken in de Haven en werken zij aan het realiseren van de gezamenlijke arbeidsmarktdoelstellingen voor het Noordzeekanaalgebied.

Werken in de Haven is gebouwd op een eenvoudige gedachte: de oplossingen voor arbeidsmarktvraagstukken ontstaan niet achter een bureau, maar in de praktijk. Daarom werkt het programma vanuit de behoeften van het havenbedrijfsleven en brengt het bedrijven, onderwijsinstellingen, overheden en arbeidsmarktpartners samen rond gezamenlijke uitdagingen.

Een betrokken werkgeversnetwerk is daarbij onmisbaar. Vanaf de start hebben 10 bedrijven zich gecommitteerd als ambassadeur aan het programma: AEB, Bontrup, Braspenning, C. Steinweg-Handelsveem, Damen, Eurotank Amsterdam, Feadship, Koopman Car Terminal, Rietlanden Terminals en TMA Logistics. Met hun kennis, tijd, netwerk en financiële bijdrage vormden zij de afgelopen drie jaar de basis voor Werken in de Haven. Hun betrokkenheid maakt het vandaag de dag mogelijk om arbeidsmarktvraagstukken vanuit de praktijk te benaderen en te komen tot structurele oplossingen voor de instroom, ontwikkeling en het behoud van talent.

Naast het ambassadeursnetwerk zijn de afgelopen drie jaar meerdere havenbedrijven en organisaties betrokken geweest bij de promotieactiviteiten van Werken in de Haven. Bedrijven zoals VCK Logistics, Commodity Centre Netherlands, Loodswezen, Bunge Forkliftcenter, Spliethoff, Peinemann en Havenwerk.

Binnen de arbeidsmarktopgave is het niet voldoende om ons op één doelgroep te richten. Om jongeren, studenten, werkzoekenden en zij-instromers te interesseren voor een carrière in de haven, is een aanpak nodig die verschillende leeftijds- en doelgroepen bereikt. Voor de promotiedoelstellingen geldt dat bewustwording al op jonge leeftijd begint. Het vergroten van de bekendheid van de haven en de carrièremogelijkheden vraagt daarom om aandacht voor jongeren vanaf ongeveer tien jaar. Tegelijkertijd is het belangrijk zichtbaar te zijn voor studenten, werkzoekenden en professionals die een volgende stap in hun loopbaan overwegen.

Voor de programmalijn Match ligt de focus voornamelijk op jongeren, studenten, werkzoekenden en zij-instromers vanaf ongeveer achttien jaar. Denk hierbij aan stages, praktijkleren, opleidingen, leerwerktrajecten en vacatures. Iedere doelgroep vraagt daarbij om een eigen benadering en communicatiestrategie.

Voor de Amsterdamse haven vormen de bewoners van het Noordzeekanaalgebied een belangrijke bron van arbeidspotentieel. Een groot deel van de huidige werknemers in het havengebied woont immers in de gemeenten rondom en met name ten noorden van het Noordzeekanaal.

Tegelijkertijd heeft onderzoek laten zien dat inwoners in gebieden dicht bij de haven vaak onvoldoende bekend zijn met de carrièremogelijkheden die het havengebied biedt. En veel werkgevers hadden deze doelgroepen nog beperkt in beeld als potentiële bron van nieuw talent.

Amsterdam Nieuw-West bood daarom een uitstekende testcase voor de eerste fase van het stimuleringsprogramma. In dit stadsdeel komen arbeidsmarktvraagstukken, talentontwikkeling en kansen op duurzame werkgelegenheid op een unieke manier samen.

Samen met partners als Startpunt, het WerkgeversServicepunt (WSP), Jongerenpunt, UWV en Nationaal Programma Samen Nieuw-West is actief ingezet op het bereiken, informeren en begeleiden van jongeren, werkzoekenden en zij-instromers richting de havenarbeidsmarkt. Deze partners beschikken over belangrijke instrumenten en expertise op het gebied van scholing, begeleiding, kandidaatmatching en werkgeversondersteuning. Door deze krachten te bundelen ontstond een stevige basis om zowel talent als werkgevers beter met elkaar te verbinden.

Drie jaar later kijken we terug op de resultaten van deze gezamenlijke inspanning. In de volgende hoofdstukken laten we zien welke impact is gerealiseerd op het gebied van promotie, matching en regionale samenwerking. De resultaten zijn gebaseerd op drie jaar aan monitoring, evaluaties, projectregistraties en ervaringen van deelnemende bedrijven, onderwijsinstellingen en publieke partners. Daarmee biedt dit impactrapport niet alleen een overzicht van activiteiten, maar vooral inzicht in de beweging die de afgelopen jaren in gang is gezet binnen het arbeidsmarktecosysteem van het Noordzeekanaalgebied.